De velduil heeft er een opmerkelijk broedseizoen opzitten in de noordelijke helft van de Westhoek. Afgelopen periode volgde Natuurwerkgroep De Kerkuil maar liefst 29 broedgevallen op, van Lo-Reninge tot in Veurne met het zwaartepunt in Diksmuide. Met dit recordaantal broedgevallen voor Vlaanderen, bevestigt de Westhoek opnieuw haar uitzonderlijke belang voor deze zeldzame en nomadische broedvogel. De velduil is een opportunistische soort die zich vestigt op plaatsen met een hoge dichtheid aan veldmuizen. De uitgestrekte graslanden en open landbouwgebieden van de Westhoek barstten dit jaar van de veldmuizen en boden de ideale omstandigheden voor de soort om succesvol tot broeden te komen.

Vanaf het vroege voorjaar stonden vrijwillige medewerkers van Natuurwerkgroep De Kerkuil paraat om de aanwezige velduilen nauwgezet op te volgen. Door de vele uren terreinwerk, observaties van baltsvluchten, voedselvluchten en territoriaal gedrag konden nesten tijdig worden gelokaliseerd en opgevolgd. Nieuw daarbij dit jaar was het intensieve gebruik van een drone met warmtecamera, wat ervoor zorgde dat de nesten sneller en gedetailleerder opgevolgd konden worden, zonder verstoring.

Omdat velduilen op de grond broeden, zijn hun nesten bijzonder kwetsbaar in een landbouwlandschap. Zonder een snelle detectie kunnen nesten tijdens maai- of oogstwerken onbedoeld verloren gaan. Een nauwkeurige en tijdige opvolging is daarom essentieel om de broedgevallen succesvol te beschermen.

De vastgestelde broedgevallen resulteerden in minimaal 70 uitgevlogen of waargenomen jongen, al betreft dit vrijwel zeker een onderschatting van de werkelijke reproductie. Van de 29 vastgestelde nesten mislukten er 7. Het gemiddelde aantal jongen per nest, gebaseerd op een controle van 7 nesten, bedroeg 5. Als we dit extrapoleren naar de 22 geslaagde broedgevallen, komen we in totaal aan meer dan 100 potentieel uitgevlogen jongen.

Het succes van de bescherming is in grote mate te danken aan de uitstekende samenwerking tussen Natuurwerkgroep De Kerkuil, de betrokken landbouwers, het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM).

Zodra een mogelijk nest werd vastgesteld, werden de betrokken partners onmiddellijk geïnformeerd. In nauw overleg met de landbouwers werden praktische afspraken gemaakt om de werkzaamheden tijdelijk uit te stellen of aangepast uit te voeren. Dankzij deze bereidwillige medewerking kregen de jonge velduilen de tijd om veilig uit te vliegen. 

Voor landbouwers heeft het uitstellen van maai- of oogstwerken vaak een economische impact. Voor de opbrengstderving op eigen percelen kan beroep gedaan worden op de compensatieregeling nestbescherming van het Agentschap voor Natuur en Bos, waardoor landbouw en natuurbehoud op een constructieve manier hand in hand gaan.

Het record van 29 broedgevallen toont aan dat een goede samenwerking tussen vrijwilligers, landbouwers en overheidsdiensten een wezenlijk verschil kan maken voor een van de zeldzaamste broedvogels van Vlaanderen.

Natuurwerkgroep De Kerkuil wil daarom uitdrukkelijk haar waardering uitspreken voor alle landbouwers die hun medewerking verleenden, evenals voor de medewerkers van ANB, INBO en VLM die mee instonden voor de coördinatie en bescherming van de nesten.

Dankzij deze gezamenlijke inspanningen kregen velduilen in de Westhoek opnieuw de kans om succesvol jongen groot te brengen en blijft de regio het belangrijkste bolwerk voor deze bijzondere soort in Vlaanderen.